Dualis en de Dood

O.l.v. gastdirigent Hoite Pruiksma

Dit zesde concert van Dualis werd uitgevoerd in mei 2004 te Leeuwarden en Groningen. Gastdirigent van dit project is Hoite Pruiksma. Continuo: Paul Visser, cello en Robert Koolstra, orgel

J.H. Schein (1586- 1630): Da Jakob vollendet hatte; Herr lass meine Klage; Die mit Tränen Säen
Voor dit concert heeft Dualis uit Israelsbrünnlein van Schein, een voorloper van Bach, drie stukken gekozen die betrekking hebben op het lijden en de dood. Uit de inleiding van het Israelsbrünnlein blijkt dat het hier gaat om een verzamelbundel van ‘Kasualmotetten', d.w.z. muziekstukken die ter gelegenheid van huwelijken, begrafenissen, academische promoties en allerlei andere publieke evenementen zijn gecomponeerd en uitgevoerd.Schein is van de Duitse componisten uit die periode beslist de meest expressieve en uitbundige. De ‘pathetiek' in de protestantse kerkmuziek is na Schein, volgens sommigen, nooit meer op een dergelijke wijze intens en op zo'n hoog niveau tot uitdrukking gekomen. Zo vergeleken klinkt wat Bach een eeuw later doet nog behoorlijk gereserveerd.

Schütz (1648): So fahr ich hin SWV 379; Die mit Tränen Säen SWV 378; Selig sind die Toten SWV
In het eerste motet van Schütz wordt op muzikale wijze uiteengezet dat een eeuwig leven zonder Jezus Christus niet mogelijk is. In het tweede motet, dat een begrafenis motet is, stammen de vlugge veranderingen in sfeer van de tekst. Uiteindelijk gaat er veel hoop vanuit de uitgebreide zetting van de laatste regels van de tekst: “ ...und Kommen mit Freuden, und bringen ihre Garben” (Psalm 126: 5-6). Het laatste motet is gebaseerd op openbaringen 14,13. Het is een troostrijke tekst met betrekking tot de dood. Deze tekst heeft ook Joh. Brahms gebruikt in ‘Ein Deutsches Requiem'.

J.S. Bach (16850-1750): Komm Jesu, Komm
Net als de drie numerieke voorgangers in de catalogus, is Bach's motet “Komm, Jesu, Komm” geschreven voor een herdenkingsdienst. Gesuggereerd wordt dat het motet gecomponeerd is voor de herdenkingsdienst van Johann Schmid (Professor Theologie in Leipzig) van juni 1731, maar hiervoor is geen zeker bewijs. In tegenstelling tot Purcell's “Funeral Sentences”, die sterk referen aan de dood en de behoefte aan redding, is “Komm, Jesu Komm” een vreugdevolle acceptatie of anticipatie van de dood. Dood is als een verlichting van het leven vol zorgen en imperfectie. Het werk is geschreven voor dubbelkoor en verdeeld in twee secties. In de eerste sectie roept de ziel naar God en uit haar vreugdevolle verlangen om bij Hem te zijn - “Komm, Komm, ich will mich dir ergeben”. Het slotkoraal brengt dan de twee koren samen voor de laatste vreugdevolle acceptatie van de dood en de hoop op een eeuwig leven in het paradijs – “Drum schließ ich mich in deine Hände”. Kamerkoor Dualis zal het met continuo uitvoeren.

Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847): Mitten wir ins leben sind
Mendelssohn was in zijn tijd verantwoordelijk voor een soort Bach-revival. Hij beschouwde diens artistieke stijl en composities als pure en ideale voorbeelden van kerkmuziek. Dit motet komt uit de niet-samenhangende serie “Drei Kirchenstücke” op.23. Deze stukken waren niet bedoeld voor een specifieke kerkelijk gebeurtenis, maar eerder voor contemplatie in het algemeen. Zijn werken werden beschouwd als de grootste kerkelijke werken van zijn tijd.

Max Reger (1873 – 1916): O Tod, wie bitter bist du; Der Mensch lebt und bestehet nur eine kleine Zeit
Reger componeerde het stuk ‘O Tod, wie bitter bist du' als aandenken van Frau Lili Wach, de dochter van Felix Mendelssohn. Hij schreef het stuk op 23 juli 1912 in minder dan 5 uur, hoewel hij al sinds januari 1911 het werk wilde schrijven en er dus mee bezig was. Over het stuk schreef hij zelf in een brief uit die tijd: “Het is een verschrikkelijk triest werk met een verklarend slot”. Zijn werk beslaat alle compositiestijlen van de Barok tot die van de latere romantische periode. Regers werk is diep en gepassioneerd; Hoewel hij ondermeer groot bewonderaar was van Bach, liet hij niet na nieuwe terreinen te verkennen, Hij was bijvoorbeeld zeer vernieuwend op het terrein van de harmonie.

Programma: 
Heinrich Schütz - So fahr ich hin
Heinrich Schütz - Die mit Tränen säen
Heinrich Schütz - Selig sind die Toten
Johann Hermann Schein - Da Jakob vollendet hatte
Johann Hermann Schein - Herr lass meine Klage
Johann Hermann Schein - Die mit Tränen säen
Johann Christoph Bach - Leiber Herr Gott, wecke uns auf
Johann Christoph Bach - Ich lasse dich nicht
Johann Michael Bach - Halt, was du hast
Johann Sebastian Bach - Komm, Jesu, komm (BWV 229)
Felix Mendelssohn - Psalm 22
Felix Mendelssohn - Herr, nun lässest du
Felix Mendelssohn - Mitten wir im Leben sind
Max Reger - Der Mensch lebt und bestehet
Max Reger - O Tod, wie bitter bist du
Concertinformatie: 
Vrijdag 14 mei 2004 - 20:00
Grote of Jacobijnerkerk, Jacobijnerkerkhof 95, Leeuwarden
Zaterdag 15 mei 2004 - 20:15
Nieuwe Kerk, Nieuwe Kerkhof 1, Groningen

Concertagenda

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van onze activiteiten en meld u aan voor onze nieuwsbrief!

Facebook

Twitter